Vaktechnisch

...met trots over de installatiebranche

Bouwadvies

Beter binnenmilieu scholen door dialoog

06-09-2016, 09:14
Beter binnenmilieu scholen door dialoog

In heel Nederland zijn de scholen weer begonnen. Met het mooie weer en de hoge temperaturen van de laatste tijd niet voor iedereen even prettig. Uit een onlangs gepubliceerd onderzoek van het Duitse onderzoeksinstituut Fraunhofer Institute for Building Physics (IBP) blijkt dat een groot deel van de 95 miljoen schoolkinderen in Europa hun lessen volgt in klaslokalen met te hoge CO2-gehaltes en onvoldoende daglicht. Hoewel schoolgebouwen de afgelopen jaren zijn verbeterd, kan er nog veel gedaan worden om een gezond binnenklimaat te creëren voor optimale leeromstandigheden. Hoe? Door een open houding van bouwprofessionals die de dialoog aan durven te gaan met de echte eindgebruikers en van daaruit de bestaande gebouwde omgeving een grote impuls bieden voor de gezondheid en het welzijn van gebouwgebruikers. Dat heeft exponentiële consequenties en opent de deur naar het volgende niveau in onze circulaire economie.

Gezondheid van eindgebruikers centraal

Gezondheid van eindgebruikers in gebouwen krijgt steeds meer aandacht. Personeelskosten zijn maar liefst goed voor ongeveer 90% van de operationele kosten. Marten Valk, adviseur bouwfysica bij Deerns: “In de bouw beslissen we traditioneel op investeringsniveau. Onderhoud en beheer waren van latere zorg. Tegenwoordig durven we terugverdientijden te berekenen en gaan we voorzichtig meer sturen op total costs of ownership. Op dat niveau handelen we nog steeds vanuit stenen en machinerie die samen onze gebouwen vormen en niet vanuit de mens die uiteindelijk comfortabel wil verblijven in duurzame gebouwen. Met de tendens om gebruikers centraal te  stellen en door de lastig kwantificeerbare gezondheid- en welzijnsaspecten mee te nemen, kan het hele financiële model op z’n kop. Onze zintuiglijke comfortbeleving richt zich in de basis op luchtkwaliteit, thermisch comfort, visueel comfort en akoestisch comfort. Daarnaast blijken de meer subjectieve zaken als interieur, groenbeleving en uitzicht, look and feel en locatie bepalend te zijn voor de waardering en productiviteit door en van gebruikers. Als we bij het ontwerp of herontwerp van gebouwen al rekening houden met deze laatste zaken, vullen we dit maar al te graag alvast voor de eindgebruikers in. We weten als bouwprofessionals immers wat ze nodig hebben. En anders grijpen we terug op een norm, programma van eisen of een ander document met cijfers. Maar sluit dat ook aan bij de subjectieve wensen van de mensen die straks duizenden uren gaan verblijven in die gebouwen? Steken we onze handen daarvoor in het vuur?”

Betrek eindgebruikers

Als voorbeeld nemen we de basisschool. Als we het financiële model nog verder doortrekken kunnen we het volgende stellen: als het schoolgebouw perfect aansluit bij de wensen van eindgebruikers- de leerlingen – zal het ziekteverzuim het laagste zijn, kunnen de kinderen zich het beste concentreren en zullen hun schoolprestaties het best zijn. Hun ontwikkeling betaalt zich in de toekomst uit doordat zij over enkele jaren bij gaan dragen aan een nog veel duurzamere wereld. Als we dat in euro’s uitdrukken, over hoeveel nullen praten we dan? Om een eerste stap in de goede richting te zetten,is een casegroep van het Future Leaders Program met leerlingen van de Jacobus Koelmanschool en de Johannes Calvijnschool, beide in Krimpen a/d IJssel, in dialoog gegaan. In het onderzoek bracht groep 8 van de Jacobus Koelmanschool (bouwjaar 1976) een dag door in het lokaal van groep 8 van de Johannes Calvijnschool (bouwjaar 2004) en andersom. Op beide dagen is leerlingen naar hun mening gevraagd. Opvallend was dat de kinderen de luchtkwaliteit en het akoestisch comfort van het oudere schoolgebouw beduidend beter waardeerden dan van het nieuwere gebouw. Dit is tekenend voor het binnenklimaat op veel relatief nieuwe/gerenoveerde scholen, waarbij de gebouwschil is verbeterd maar de kwaliteit van de lucht niet voldoet. Hoe krijgen wij met elkaar helder welke belevingsvariabelen bepalend zijn in de subjectieve ervaring als we met ontwerp en transformatie van scholen aan de gang gaan? Voldoende ruimtelijkheid blijkt zeer belangrijk. Er kwamen daarnaast veel subjectieve zaken naar voren die heel moeilijk in objectieve normen en programma’s zijn te vatten. We zijn gewend om vraagstukken in de bouw met bouwkundige of installatietechnische oplossingen te beantwoorden. In de praktijk blijkt er op het organisatorische vlak al heel veel op te lossen zonder dat we daarvoor de portemonnee hoeven te trekken. Zorg voor kennis over de ventilatievoorzieningen in lokalen. Zorg voor wachtplekken voor ouders die de lessen in het lokaal niet verstoren. En betrek de leerlingen actief bij de inrichting van de lokalen.

Als eerste op de hoogte van het laatste installatiebranche nieuws?

Volg Vaktechnisch op LinkedIn

Deerns

Deerns brengt al sinds 1928 ideeën tot leven voor technische infrastructuren van gebouwen, infrastructurele voorzieningen en stedelijke en industriële gebieden. Ideeën die rekening houden met de strengere regelgeving als het gaat om hygiëne en veiligheid, en met de zorgen rondom…