Vaktechnisch

...met trots over de installatiebranche

Installatietechniek

De data gedreven glazen bol; is voorspellend onderhoud de toekomst?

06-11-2019, 10:09
De data gedreven glazen bol; is voorspellend onderhoud de toekomst?

In de installatietechniek speelt onderhoud altijd een belangrijke rol. Machines en installaties mogen niet stilstaan, geen downtime hebben, dat kost geld.  Helemaal wanneer daardoor processen worden verstoord. Het is mogelijk vooraf te bepalen wanneer een installatie of een onderdeel daarvan aan vervanging toe is.

Deze technologische ontwikkeling in de vorm van voorspellend onderhoud is jaren geleden in gang gezet. Toch zijn er nog maar weinig bedrijven in de installatietechniek die hier zich volledig op richten. Hoe komt dat? Blijkt de voorspellende vorm van onderhoud het toch af te leggen tegen preventief onderhoud? Om deze vraag te beantwoorden, is het nodig om de recente ontwikkelingen van voorspellend onderhoud even in kaart te brengen.

Ontwikkeling van correctief naar voorspellend

Er zijn verschillende niveaus van progressie cq. volwassenheid ten aanzien van voorspellend onderhoud te duiden:

  1. Het eerste niveau heeft betrekking op controles in de vorm van een fysieke check. De installateur speelt hierin de belangrijkste rol, zijn of haar expertise is de troef. Een klassiek beroepspatroon dat al jaren zo werkt.
  2. Het tweede niveau richt zich op de periodieke controle op instrumenteel niveau. Hier is er sprake van een combinatie van de expertise van de installateur en van het uitlezen van diverse dashboards en instrumenten.
  3. Het derde niveau richt zich op het actueel monitoren van installaties. Belangrijk in dit proces zijn de waarschuwingen die naar voren komen op basis van vooraf bepaalde regels. Deze vorm van monitoring is continu en zien we veel in de industriële werkvloeren.
  4. Het vierde niveau bevindt zich eveneens op het vlak van constante monitoring. Hier komt echter ook het uitlezen en interpretatie van externe data bij kijken. Bijvoorbeeld als het gaat om gegevens over onzorgvuldig gebruik en omgevingsfactoren. Waarschuwingen komen voort uit de voorspellende techniek en de analyse. De optimalisatie van het onderhoudsproces krijgt volledig vorm door de input van de installaties zelf waardoor de algoritmes kunnen doorrekenen op diverse variabelen en zo voorspellingen kunnen doen.

De glazen bol, er is een omslag op komst..

In het verleden was de aandacht van de installatiebranche voornamelijk gericht op correctief onderhoud. Iets ging stuk en dat moest gemaakt. Deze onderhoudsvorm is nog altijd van toepassing als alle andere systemen falen. Preventief onderhoud kan bijvoorbeeld te laat plaatsvinden. Overigens is 70% van het onderhoud tegenwoordig preventief. De verschuiving van correctief naar preventief zet door naar het meer ingewikkelde werk: voorspellend onderhoud. Het feit dat de installatiebranche deze methode nog niet massaal heeft omarmd, heeft een reden. Er is een omslag nodig in de denkwijze, het is een paradigma verschuiving en erg abstract voor velen die een tastbaar beroep uitoefenen. Maar dat geldt niet alleen voor de installatiebranche, er zijn veel meer sectoren die op basis van data hun bedrijf besturen of processen optimaliseren. Maar implementatie is kostbaar en het is een complex leertraject dat inzichten en duiding nodig heeft van diverse specialismen bij de opstartfase. Daarbij is niet iedere sector of huishouden is al ‘smart’ ingericht dus aansluiting van dit voorspellend model is niet bij iedereen nog gegarandeerd.

Voor- en nadelen predictive maintenance

De conditie van componenten vormt het uitgangspunt om wel of geen onderhoud uit te voeren. Dat is de basis van voorspellend onderhoud waar gegevens voor nodig zijn. Het doel hiervan is om net voor het einde van de levensduur het onderdeel al te vervangen. Dat is uiteraard een groot voordeel. Data geeft exact aan wanneer het tijd is om actie te ondernemen en zorgt voor een besparing op de onderhoudskosten. Bovendien is er geen downtime om correctief onderhoud uit te voeren. Preventief onderhoud wordt dan onnodig. Is het dan altijd voordelig om deze onderhoudsvorm toe te passen? Neen, dat is niet het geval. Er is pas sprake van financieel rendement als de niet voorziene herstelkosten inclusief de niet-beschikbaarheid vele malen hoger liggen dan de geplande reparatiekosten. Kosten en baten dienen te worden afgewogen. Het is dus een nadeel als het vooraf vervangen van componenten op basis van data meer geld kost dan het besparen op downtime. Daarnaast zullen installatietechnische bedrijven zich ook moeten buigen over hun businessmodel als ‘de man/vrouw niet meer preventief in de meterkast’ komt. Wat wordt het nieuwe verdienmodel van de installatietechniek< het abonnement?

IoT en datagroei als uitgangspunt voor voorspelbaar onderhoud

Internet of Things (IoT) heeft gezorgd voor een enorme toename van data over installaties, componenten en producten. Dit leidt tot de mogelijkheid om met deze datasets te gaan voorspellen. Deze vorm van onderhoud vormt een onderdeel van de gehele smart industry. Daar groeien we langzamerhand heen, besturen en onderhouden met data en software.

Voorspellend onderhoud bespaart door minder downtime

Dat de installatiebranche nog niet veel heeft inzet op de voorspellende onderhoudsvorm is jammer. Uit het PwC-rapport over dit onderwerp blijkt namelijk dat er sprake is van een gunstige ontwikkeling. Het blijkt dat maar liefst 95% van de onderhoudsgerichte bedrijven die deze techniek toepast, daarmee positieve resultaten haalt. Er is sprake van een gemiddelde toename van 9% uptime. Dat is een uitstekend resultaat. De kosten lopen namelijk enorm op als er sprake is van downtime door bijvoorbeeld een defecte machine en daardoor haperende processen. Slechts een kleine toename van de uptime levert al een groot voordeel op.

Dus

Hoewel de resultaten positief zijn, stappen bedrijven in de installatietechniek nog niet veel over naar predictive maintenance. Dat heeft onder meer te maken met de expertise die nodig als het gaat om faalmechanismen binnen installaties en daarmee de koppeling weten te maken met data. Daar is nog geen compleet model voor beschikbaar. Onderhoud op afstand en voorspellend onderhoud zal de komende jaren sterk groeien en zal de sector volledig transformeren. De vraag blijft nu hoe alles te implementeren, met wie, binnen welke marktpropositie en binnen welke tijdspanne? Het hebben van een digitale cultuur lijkt de eerste stap en de samenwerking met partners om dit van de grond te krijgen. Zo creëer je als installatiebedrijf ook sterk competitief vermogen.

Deel dit artikel

Als eerste op de hoogte van het laatste installatiebranche nieuws?

Volg Vaktechnisch op LinkedIn

Vaktechnisch

Informatie voor professional en bedrijf op het snijvlak van vakinhoudelijkheid en actualiteit.